De notariële akte als executoriale titel in zakelijke verhoudingen
Rechtsgrondslag
Volgens § 45 lid 2 onder c) van wet nr. 233/1995 Z. z. betreffende gerechtsdeurwaarders en tenuitvoerlegging is ook een notariële akte een executoriale titel wanneer zij een juridische verplichting bevat, de schuldeiser en schuldenaar, de rechtsgrond, het voorwerp en het tijdstip van de prestatie vermeldt en de schuldenaar in de notariële akte met de uitvoerbaarheid ervan heeft ingestemd.
Als de schuldenaar zijn verplichting niet nakomt, hoeft de schuldeiser dus geen gerechtelijke vordering in te stellen, maar kan hij zich rechtstreeks tot een gerechtsdeurwaarder wenden. Het tijdsverschil is aanzienlijk: terwijl een gerechtelijke betalingsprocedure zelfs bij een onbetwiste vordering maanden duurt, kan de tenuitvoerleggingsprocedure op grond van een uitvoerbare notariële akte onmiddellijk na het ontstaan van het verzuim beginnen.
Vereisten voor de akte
De wet stelt vereisten waarvan het ontbreken betekent dat de akte geen geschikte executoriale titel vormt. Het gaat om de nauwkeurige identificatie van de schuldeiser en de schuldenaar, de omschrijving van de rechtsgrond van de verplichting, dus het feit waaruit de vordering is ontstaan, de bepaling van de verschuldigde prestatie en de omvang ervan, de vaststelling van het tijdstip van nakoming en de uitdrukkelijke instemming van de schuldenaar met de uitvoerbaarheid van de akte.
De rechtspraak vereist consequent dat de verplichting op het moment van het opmaken van de notariële akte daadwerkelijk bestaat. Er kan dus niet rechtsgeldig een akte worden opgemaakt over een verplichting die pas in de toekomst zal ontstaan en waarvan de inhoud bij het opmaken nog niet vaststaat. Juist op dit vereiste lopen akten vast die zonder rekening te houden met de rechtspraak zijn opgesteld — de akte bestaat formeel, maar houdt in een tenuitvoerleggingsprocedure geen stand.
Bijzondere aandacht verdienen de duidelijkheid over de omvang van de prestatie en het tijdstip waarop die moet worden verricht. Een onduidelijke formulering of een formulering die slechts naar andere stukken verwijst, maakt een uitvoerbare akte praktisch waardeloos, omdat de gerechtsdeurwaarder daaruit zonder meer moet kunnen vaststellen wat en wanneer er had moeten worden gepresteerd.
Het opmaken van de akte
De akte wordt opgemaakt in persoonlijke aanwezigheid van de schuldenaar, die tegenover de notaris moet verklaren dat hij instemt met de uitvoerbaarheid; de notaris stelt daarbij zijn identiteit vast. Als de schuldenaar een rechtspersoon is, treedt diens statutair orgaan namens hem op en wordt ook gecontroleerd of dit bevoegd is om de rechtspersoon te vertegenwoordigen.
Het opmaken zelf kost weinig tijd als de stukken zijn voorbereid. Nodig zijn de hoofdovereenkomst of een ander document waaruit de rechtsgrond van de verplichting blijkt, nauwkeurige gegevens van beide partijen en een ondubbelzinnig vastgesteld bedrag en tijdstip waarop de prestatie opeisbaar wordt.
Veelvoorkomende toepassingen
Dit instrument wordt het vaakst gebruikt bij krediet- en leningsovereenkomsten, waarbij de schuldeiser snel afdwingbare zekerheid verlangt. Het is echter ook goed bruikbaar bij gewone zakelijke verbintenissen. Een leverancier die goederen of diensten levert met een langere betalingstermijn, zorgt er zo voor dat hij bij betalingsverzuim niet op de uitkomst van een gerechtelijke procedure hoeft te wachten. Een verhuurder van bedrijfsruimte kan de huur en de vergoeding van schade die bij het einde van de huur ontstaat veiligstellen. Vennoten kunnen hun onderlinge afrekening bij het einde van de deelneming van een van hen in de vennootschap regelen. Dit instrument is bijzonder geschikt voor een afbetalingsregeling voor een reeds bestaande schuld: de schuldenaar krijgt tijd en de schuldeiser zekerheid.
Waarom de schuldenaar met de akte instemt
Wie voor het eerst met dit instrument te maken krijgt, vraagt zich begrijpelijkerwijs af waarom een schuldenaar hiermee zou instemmen. Het antwoord is eenvoudig: de schuldenaar krijgt iets terug voor zijn instemming. Hij ontvangt een prestatie die anders niet zou worden geleverd, krijgt een afbetalingsregeling in plaats van onmiddellijke invordering of krijgt gunstigere voorwaarden doordat de schuldeiser het risico niet in de prijs hoeft door te berekenen.
Voor een schuldenaar die zijn verplichting naar behoren nakomt, is de akte bovendien neutraal — zij wordt nooit gebruikt. Alleen wie niet nakomt, loopt er risico door. Juist op deze manier is het zinvol de akte tijdens onderhandelingen ter sprake te brengen.
Grenzen van het instrument
Een uitvoerbare notariële akte versnelt de weg naar tenuitvoerlegging, maar garandeert niet dat de schuldenaar over voldoende middelen beschikt om te betalen. Heeft hij geen vermogen, dan eindigt de tenuitvoerlegging even vruchteloos als na een rechterlijk vonnis — met dit verschil dat die conclusie sneller en tegen lagere kosten wordt bereikt.
Daarom wordt de akte in de praktijk gecombineerd met een pandrecht. Het pandrecht bepaalt op welke vermogensbestanddelen de schuldeiser verhaal kan nemen; de akte bepaalt hoe snel dat mogelijk is. Een pandrecht op roerende zaken, vorderingen, een onderneming of een vennootschapsaandeel wordt ingeschreven in het Centraal Notarieel Pandregister, dat overeenkomstig § 73d e.v. van de Notariswet wordt beheerd door de Notariële Kamer van de Slowaakse Republiek; wij verzorgen de inschrijving terwijl u wacht.
|
Stel uw vordering veilig voordat er problemen ontstaan Wij maken een uitvoerbare notariële akte op, adviseren u over de combinatie met een pandrecht en verzorgen de inschrijving in het Centraal Notarieel Pandregister terwijl u wacht. Neem contact met ons op voordat u de hoofdovereenkomst ondertekent. Notariskantoor Stará Vajnorská 8, Bratislava III. |
In dit artikel aangehaalde wet- en regelgeving
Wet nr. 233/1995 Z. z. betreffende gerechtsdeurwaarders en tenuitvoerlegging (Executiewet) — § 45 lid 2 onder c)
Wet nr. 323/1992 Zb., Notariswet — § 46 e.v. (notariële akten), § 73d e.v. (Centraal Notarieel Pandregister)
Wet nr. 40/1964 Zb., Burgerlijk Wetboek — § 151a e.v. (pandrecht)
Deze tekst is gebaseerd op de rechtstoestand per 11 september 2026. Hij is uitsluitend ter informatie en vervangt geen juridisch advies over een concrete zaak. De actuele tarieven vindt u in de prijslijst van het kantoor.
JUDr. Martin Vlha, PhD., notaris · Notariskantoor Stará Vajnorská 8, Bratislava III
